Gerçek Bir Kira Zammı Hikayesi

Sevgili okurlarım, bugün size gerçek bir kira zammı hikâyesi anlatacağım. Bu zam hikâyesinin diğer ev sahiplerine ders olmasını diliyorum.

Hikâyemizin kahramanı 2 sene önce yani 01.11.2020 tarihinde kirası 1.750 TL olan bir daire kiralıyor. Ev sahibi sempatik biri. Kiracısını telefonla arıyor ve kendisini ziyaret etmek istediğini söylüyor. Kiracı misafirperver ve teklifi kabul ediyor. Eeee havalarda güzel. Çay kahve muhabbeti neşeli bir şekilde devam ediyor. Evdeki arızaları ev sahibi derhal gideriyor. 

Sözleşmenin bir yılı doluyor. Ev sahibi kiracıyla bu konuyu görüşmek istiyor. Kiracı hayhay buyurun diyor. Ortam güzel çaylar kahveler içiliyor. Ev sahibi kiracısına ‘’kira arttırma işini ne yapalım’’ diyor. Kiracı da ‘’eve girerken duvarlar çok kirli idi 2 kira kadar badana masrafı yaptım’’ diyor. Ev sahibi anlayışlı. ‘’Ben bu yıl için kira artışını 400 TL düşünmüştüm ama sizin teklifiniz olan 150 TL’de anlaşalım’’ diyor. El sıkışılıyor. İki taraf ta memnun ve mutlu bir şekilde ayrılıyorlar.

Ev sahibi yine kiracısını sık sık telefonla arıyor ve kendisini ziyaret etmek istediğini söylüyor. Kiracı misafirperver ve teklifi memnuniyetle kabul ediyor. Eeee havalarda güzel. Çay kahve muhabbeti neşeli bir şekilde devam ediyor. 

Sözleşmenin ikinci yılı doluyor. Ev sahibi yine kiracısını telefonla arıyor ve kendisini ziyaret etmek istediğini söylüyor. Ev sahibi 3. Yılın kira artışını görüşmek istiyor. Kiracı hayhay buyurun diyor. 

Görüşme günü kiranın arttırılması konuşulacak. Anlayışlı ve sempatik ev sahibi gidiyor yerine despot ve sinirli bir ev sahibi geliyor. ‘’Bundan sonra kiran 4.000 TL. Derhal bu şekilde hesabıma havale edeceksin’’ diyor ve kendisine kiracısı tarafından ikram edilen çayı bile içmeden tehdidini yapıp gidiyor ev sahibi.

Kiracı şokta, kiracı şaşkın, ne diyeceğini ne yapacağını bilemiyor ve ev sahibinin arkasından bakakalıyor. Oturuyor ve haftalarca hesap kitap yapıyor ve bu hesabın altından kalkamıyor. Kiracının emekli maaşı zaten 5.500 TL. Bunun 4.000 TL’sini kiraya verse kalan para bırak geçinmeyi ancak doğalgaz, elektrik ve su parasına bile yetmiyor. Ev sahibinin uyguladığı psikolojik baskıdan kiracının nasıl etkilendiği de bir başka hikâye.

Kiracı ne ev sahibinin bu tutumunu anlayabiliyor ne de hesabın altından kalkabiliyor. Kanuni durum nedir diye araştırıyor ve hukuki destek alıyor. Bu yıl ki kira artışlarının en fazla %25 arttırılabileceğini ve ev sahibinin fazla kira talebinin suç olduğunu öğreniyor. Aybaşında yeni kira bedelini %25 arttırarak 1.900 TL yerine 2.375 TL olarak ev sahibinin hesabına aylık kira bedeli yazarak yolluyor. Yeni kira bedelini gören ev sahibi köpürüyor ve sabahın bir seher vaktinde kiracının ziline kapı açılana kadar basıyor.

Diğer yandan da telefon terörü estiriyor. Uyku mahmuru kiracı kapıyı açıyor. Ev sahibi: ‘’20 dakikadır zile basıyorum neden kapıyı açmıyorsun’’ diye fırçasını atıyor. Kiracısına ‘’sen bir sahtekârsın ben sana 4.000 TL ödeyeceksin dedim sen kafana göre ödeme yapıyorsun’’. Kiracı kendini ifade etmeye çalışıyor ama nafile dinleyen yok. ‘’Ben bunun hesabını karıma nasıl vereceğim’’ diye hayıflanıyor ev sahibi. 

Kiracı ikili ilişkilere önem veren biri. ‘’Kirayı bu yıl için 3.000 TL yapalım bu da %58 zam demektir’’ teklifinde bulunuyor. Ev sahibi dediğini kabul ettirme çabasında. ‘’Kirayı derhal 4.000 liraya tamamla aradaki farkı hemen gönder yoksa seni evden atmak zorunda kalacağım’’ diyor. Kiracı bunun kanunen mümkün olmadığını söylüyor ve iyi niyetle 3.000 TL teklifini yineliyor. ‘’Karıma kalırsa 6.000 TL de versen karım bunu kabul etmez ben daha insaflıyım ve 4.000 TL istiyorum’’. Henüz adı konmamış emekli maaşı zammını adam peşin peşin istiyor. ‘’Zaten yılbaşında emekli maaşlarına 2.500 TL zam gelecek bu sana koymaz’’ diyor utanmaz adam… Ve hiddetle kapıyı çarparak çıkıp gidiyor.

Ev sahiplerinin bilmediği ya da bilmek istemediği bir gerçek var: Düzenlemeye göre; 11 Haziran 2022 tarihi ile 1 Temmuz 2023 tarihleri arasında yenilenen kira sözleşmelerinde %25‘ten fazla kira artışı yapılamayacak. Bu sınırlama ile konut kiralarının zam artış oranı %25’i geçmeyecek şekilde belirlenmiştir. %25’i aşan sözleşmeler geçersiz sayılacaktır.

Resmi Gazete’de yayımlanan yeni kira düzenlemesine göre kira artış oranı 2022 Haziran ayı itibariyle yüzde 25 olarak sınırlandırılmıştı. Peki, hesaplama nasıl yapılır?

Kira Artış Oranı Ne Kadar?

11 Haziran 2022 ile 1 Temmuz 2023 tarihleri arasında yenilenen sözleşmelerde, kiracıya yüzde 25’in üzerinde zam yapılamayacak.

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, “1 Temmuz 2023’e kadar yenilenecek Kira sözleşmelerinde bir önceki kira yılının yüzde 25’ini geçmemek koşuluyla yapılacak artışların geçerli olduğuna dair bir geçici hüküm, Adalet Komisyonu’nda Borçlar Kanunu’na eklenecek. Böylelikle konut kiralarında bir yıl süreyle bir önceki yılın kira bedelinin yüzde 25’ini geçmeyecek şekilde Artış yapılabilme imkânı getiriliyor” dedi.

Kira Artış Oranı Hesaplama

Mevcut Kira Bedeli: 1.900 TL
Kira Artış Oranı: Yüzde 25
Kira Artış Tutarı: 475,00 TL
Aylık Yeni Kira Tutarı: 2.375 TL

Kira Artış Oranın %25’le Sınırlandırılması

11 Haziran 2022 ila 01.07.2023 (bu tarih dâhil) yapılacak kira artışları sadece konutlar için %25’i geçemeyecek. Bu tarihler arasında yasal oranın %25’in altında olması durumunda ise azami oran olarak yasal oran kabul edilecek. İlgili kanun düzenlemesi:

“GEÇİCİ MADDE 1- Konut kiraları bakımından bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ila 1/7/2023 (bu tarih dâhil) tarihleri arasında yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmalar, bir önceki kira yılına ait kira bedelinin yüzde yirmi beşini geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranının yüzde yirmi beşin altında kalması halinde değişim oranı geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Bu oranları geçecek şekilde yapılan sözleşmeler, fazla miktar yönünden geçersizdir. Bu fıkra hükmü, 344 üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca hâkim tarafından verilecek kararlar bakımından da uygulanır.” Detaylı bilgi için Türk Borçlar Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun.

Kasım 2022 Kira Artış Oranı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2022 yılı Ekim ayı itibarıyla Tüketici Fiyat Endeksi ‘nin (TÜFE) on iki aylık ortalaması %65,26 arttı. Normalde yasal oran olan %65,26 olmasına rağmen çıkan yeni düzenleme ile 11 Haziran 2022 ila 01.07.2023 (bu tarih dâhil) yapılacak kira artışları %25’i geçemeyecek.

Fazla kira talep eden ev sahibi de ceza alıyor, fazla ödeyen kiracı da. Eğer ev sahibi emrivaki yaparak kiracıdan %25ten fazla almışsa vay haline. Hem cezayı yiyecek hem de fazlalığı masraflarıyla beraber kiracıya iade edecek.

Ha bu arada kiracı, hem eve gelerek hem de telefonla rahatsız eden ev sahibine, yaptıklarının suç teşkil ettiğini, tekrarı halinde savcılığa suç duyurusunda bulunacağını söylüyor. Peki ne oldu derseniz adam(!) olan ev sahibi artık aramıyor, taciz etme görevini karısı hanımefendi(!) üstleniyor. Telefonla kiracıyı arıyor ve adamın söylediklerini papağan gibi tekrarlıyor: ‘’Ya 4.000 Lirayı ödersin ya da evimizi terk edersin’’. 

Kiracı, adam(!) olan ev sahibine söylediklerini hanımefendiye tekrarlıyor. Kanunun ön gördüğü kira artışını yaptığını ve bir daha bu aile tarafından rahatsız edildiğinde suç duyurusunda bulunacağını ev sahibi hanımefendi(!)ye kibar şekilde anlatıyor. Bu adam(!) ve kadın(!) ev sahiplerinin yaptıkları tabii ki sadece blöf. Tabii ki yersen. 

Sonra ne mi oldu derseniz kiracı 2. Kirayı da %25 zamlı haliyle ödedi ve bir yıl boyunca böyle ödeyecek. Ev sahibine gelince 3.000 liralık kiradan oldu. Seneye büyük ihtimal kirası 4.500 lira olurdu. Aç gözlülüğünden hem bu yüksek kira artışından mahrum oldu hem de devletin ön gördüğü artışı kabul etmek zorunda kaldı. Başka ne oldu derseniz çaylı kahveli güzel sohbetten oldu, kendi evine yaklaşamaz oldu. İçtiği bir bardak su soğuk muydu onu kendisine sormak lazım.

Umarım diğer açgözlü ve gözlerini para hırsı bürümüş ev sahipleri bundan bir ders alırlar.

Kiracının notu: ‘’Allah’ım iyi ki benim teklifimi kabul etmediler, yoksa ben de suça iştirak etmiş olacaktım’’ ☺